กระเบนโมโตโร่ Potamotrygon motoro
ขอเสนอข้อมูลเกี่ยวกับปลากระเบน ซึ่งเป็นปลาที่ผมเองชื่นชอบเป็นพิเศษ ซึ่งในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา รุ้สึกได้ว่ามีผู้สนใจเริ่มเลี้ยงกระเบนมากขึ้นมากเหลือเกิน ทำให้มีปลาในตลาดมากมายเลือกซื้อกันไม่หวั่นไหว
แน่นอนว่า หลายๆท่านอาจจะคุ้นชื่อ กระเบนโมโตโร่ Potamotrygon motoro กันแล้ว ในฐานะของปลากระเบนที่เลี้ยงง่าย มีราคาไม่แพงนัก เป็นกระเบนที่เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจเริ่มเลี้ยงกระเบน แต่ไหนแต่ไรมาโดยส่วนใหญ่เกือบ 100% ของปลากระเบนโมโตโร่ที่นำเข้า สั่งเข้ามาจำหน่ายในประเทศไทย จะเป็นปลาที่ import มาจากประเทศเปรู ซึ่งลวดลายของมันก็จะเป็นแบบที่เราคุ้นตา คือเป็นจุดกลมสีส้ม หรือสีเหลือง กระจายบนลำตัว ซึ่งนอกจากประเทศเปรูแล้ว กระเบนโมโตโร่ยังพบได้ทั่วไปในหลายประเทศแถบอเมซอน แต่สำหรับ โมโตโร่ชนิดพิเศษหรือมาเบิลโมโตโร่นั้นจะมีถิ่นกระจายตัวที่ค่อนข้างเฉพาะเจาะจง คือจะพบที่แม่น้ำ โอริโนโค ( Rio Orinoco) ในประเทศโคลัมเบียเท่านั้น ด้วยเหตุนี้มาเบิลโมโตโร่ก็อาจถูกเรียกว่า “โมโตโร่โอริโนโค” หรือ “โมโตโร่โคลัมเบีย” ตามแหล่งกำเนิดมันนั่นเอง
อย่างไรจึงเรียกว่า มาเบิลโมโตโร่???
มาเบิลโมโตโร่และเช่นเดียวกับโมโตโร่จากประเทศเปรู จะมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Potamotrygon motoro เหมือนกัน แต่เวลาเราคุยชาวต่างชาติ หรือเวลาติดต่อกับทางบริษัทผู้ส่งออก ใน stocklist จะมีชื่อทางการค้าของกระเบนทั้งสองแบบ ซึ่งจะมีการระบุใส่แหล่งรวบรวมไว้ตอนท้ายของชื่อ เช่น Potamotrygon motoro “Rio Orinoco” ก็คือ โมโตโร่ที่จับจากแม่น้ำโอริโนโค Potamotrygon motoro “Peru” ก็คือ โมโตโร่ที่ถูกรวบรวมจากแหล่งน้ำประเทศเปรู
ซึ่งความแตกต่างที่เด่นๆระหว่าง มาเบิลโมโตโร่ และ โมโตโร่เปรูคือ
- จุดรอบนอกลำตัวของมาเบิลโมโตโร่จะเรียงตัวแน่นมาก ส่วนใหญ่แล้วจุดจะเรียงตัวเป็นลักษณะ 3 แถวติดๆกัน ซึ่งจุดรอบนอกเหล่านี้จะเลื่อนเข้ามากลางลำตัวและมีการผุดของจุดชุดใหม่มาทดแทนไปเรื่อยๆ
- รูปทรงของลำตัว มาเบิลโมโตโร่จะมีทรงของลำตัวที่เป็นวงรีมากกว่า โดยเมื่อวัดเส้นผ่านศูนย์กลางลำตัวจากจากด้านหัวถึงโคนหางจะมีความยาวมากกว่า เมื่อวัดจากด้านซ้ายไปด้านขวา ส่วนโมโตโร่เปรูนั้นเมื่อวัดขนาดทั้งสองแบบจะมีความยาวไม่ต่างกันนัก
- เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับโมโตโร่เปรูจะเห็นว่า มาเบิลโมโตโร่จะมีจุดที่เรียงตัวแน่น เป็นระเบียบ และมีขอบสีดำรอบๆจุดที่หนากว่ามาก ซึ่งลักษณะของลายมาเบิลโมโตโร่นั้นยังค่อนข้างหลากหลาย
**note** มาเบิลโมโตโร่บางตัวก็อาจจะไม่โดดเด่น หรือแตกต่างจากโมโตโร่เปรูนัก แต่โดยส่วนใหญ่แล้วมาเบิลโมโตโร่จะมีลวดลายที่แน่นและขอบดำหนากว่าปลาจากประเทศเปรู สรุปได้ว่า ต้องดูลวดลายเป็นตัวๆไป เพราะกระเบนเป็นปลาอีก 1 ชนิดที่สามารถมองให้เห็นถึงลวดลายเฉพาะตัวของปลาแต่ละตัว อธิบายได้ว่า มาเบิลโมโตโร่บางตัวก็อาจจะสวยไม่ต่างจากโมโตโร่เปรูนัก แต่ราคาต่างกันลิบ!!
- มาเบิลโมโตโร่มักมีวงแหวนสีขาวขึ้นล้อมรอบจุดอีกชั้นหนึ่งและเชื่อมจุดต่างๆเข้าด้วยกัน ซึ่งวงสีขาวนี้เป็นที่มาของชื่อ “Marble” (ซึ่งวงขาวๆที่ขึ้นล้อมจุด ในกลุ่มคนเลี้ยงกระเบนถือว่าเป็นลักษณะพิเศษ มีการเรียกชื่อว่า “ลายดาวล้อมเดือน” ซึ่งลายพิเศษแบบดาวล้อมเดือนนั้นจะไม่พบกับปลามาเบิลโมโตโร่ทุกตัว)
***Note*** กระเบนที่นำเข้าจากประเทศเปรู บางตัว สามารถขึ้นลายพิเศษ “ดาวล้อมเดือน” ได้เช่นกัน แต่ความแตกต่างของจุด ( spot pattern) จะยังเป็นหลักฐานติดตัวให้เรารู้ได้ว่า ปลาตัวนั้นเป็น มาเบิลโมโตโร่ หรือ โมโตโร่เปรู ซึ่งเมื่อถ้าเทียบกันเป็น % แล้ว มาเบิลโมโตโร่จะมีความเป็นไปได้ที่จะขึ้นลายดาวล้อมเดือนมากกว่า โมโตโร่เปรู เยอะทีเดียว
***Note*** จากการสังเกต ลักษณะพิเศษดาวล้อมเดือนนั้นจะใช้เวลาพอสมควรในการขึ้นจนเต็มชัดเจน ต้องใช้เวลาพัฒนาการนานทีเดียว ซึ่งบางทีก็อาจใช้เวลานานหลายเดือน หรือบางทีก็ใช้เวลาไม่กี่อาทิตย์ ซึ่งแตกต่างกันไปในปลาแต่ละตัว ซึ่งลวดลายพิเศษดาวล้อมเดือนมักจะผุดขึ้นหลังจากที่ปลาได้คุ้นเคยกับสถานที่เลี้ยงเป็นอย่างดีแล้ว ถ้ามีการย้ายปลาไปยังที่เลี้ยงใหม่ อาจมีการซีดจางของลาย ต้องใช้เวลาสักพักกว่าลวดลายจะขึ้นกลับมาชัดดังเดิม และลายมักจะเริ่มผุดขึ้นเมื่อปลามีขนาดลำตัว 8 นิ้วขึ้นไป
จากที่ได้ทดลองเลี้ยงกระเบนมาเบิลโมโตโร่ มาได้ระยะนึงแล้ว พบว่าในเรื่องของการเลี้ยงดูนั้นไม่แตกต่างจากกระเบนโมโตโร่เปรู แต่ความแตกต่างอยู่ที่การพักฟิ้นปลาในระยะแรก ปลาที่นำเข้าจากประเทศโคลัมเบียนั้นพบว่ามีสภาพร่างกาย อ่อนแอไม่สมบูรณ์นัก พบว่ามีจำนวนเสียหายเยอะ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะว่า บริษัทส่งออกปลาสวยงามของประเทศโคลัมเบียยังไม่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญด้านการส่งออกปลาสวยงามเท่าประเทศเปรู ทำให้มีการเสียหายระหว่างการพักปลา แพคปลา และส่งออกค่อนข้างสูง อีกส่วนหนึ่งเป็นที่ตัวปลาเอง ซึ่งแม่น้ำโอริโนโคเป็นแหล่งกำเนิดของปลาป่าที่ปรับสภาพยากและเลี้ยงยากหลายๆชนิด อย่าง เทวดาป่าอัลตั้ม และแคทฟิชราคาแพงหลายชนิดก็มาจากจากแม่น้ำสายนี้เช่นกัน
